Wodząc palcem po mapie wyspy Spitsbergen można trafić na pokaźną ilość nazw nawiązujących do dziedzictwa naszego kraju. Większość tych nazw została nadana punktom na mapie Spistbergenu podczas polskiej wyprawy w 1934 r.
Spitsbergen – największa wyspa Norwegii, wchodząca w skład archipelagu Svalbard, w dużej mierze pokryta lodowcami; cel badawczy wielu wypraw.
Odkrycie Spitsbergenu
Spitsbergen został odkryty pod koniec XVI w. przez Holendrów. Określona została wówczas szerokość geograficzna wyspy. Zaobserwowano również, że jej wybrzeże obfituje w wieloryby i foki. W związku z tym w wieku kolejnym wyspy Svalbardu, w tym Spitsbergen, stały się celem podróży wielorybników. Polowano na zwierzęta wzdłuż wybrzeży, a na lądzie zakładane były bazy wielorybnicze.
Przez długi czas górzysty teren wyspy pozostawał jednak nierozpoznany.
W obiegu funkcjonowały zaledwie dwie nazwy określające ten obszar: Svalbard, czyli „zimny ląd” oraz Spitsbergen, czyli „ostre góry”. Natomiast do badań naukowych na Spitsbergenie przystąpiono dopiero z początkiem XIX w.
Polska wyprawa polarna na Spitsbergen
![](http://polonia.edu.pl/wp-content/uploads/2018/08/spit1-300x189.jpg)
Uczestnicy wyprawy z 1934 r.
W XIX w. badania na Spitsbergenie prowadzili Szwedzi, Norwedzy, Rosjanie, Niemcy, Austriacy, Anglicy oraz Polacy. Nasi rodacy podjęli się eksploracji wysp Svalbardu w roku 1932, jako cel obierając sobie początkowo Wyspę Niedźwiedzią. W roku kolejnym przystąpili do planowania pierwszej polskiej wyprawy na Spitsbergen, która doszła do skutku w czasie lata polarnego w 1934 r.
Na czele Komitetu Organizacyjnego Polskiej Wyprawy Polarnej stanął badacz polarny prof. Antoni B. Dobrowolski. Celem wyprawy było zbadanie południowej części Spitsbergenu, tzw. Ziemi Torella, jednego z najmniej przebadanych obszarów Spitsbergenu. Członkami wyprawy byli naukowcy i alpiniści, łącznie siedem osób, tak dobranych, by móc jak najszerzej przebadać teren. Prowadzono badania w dziedzinie geologii, glacjologii oraz kartografii, a także drobne badania meteorologiczne. Kierownikiem wyprawy był inż. Stefan Bernadzikiewicz. W’ skład zespołu wchodziło czterech alpinistów, najmłodszy uczestnik miał 22 lata, a najstarszy 42. Członkowie wyprawy poruszali się na nartach, a bagaż ciągnęli na saniach. Podczas ekspedycji wyszukano najlepsze przejścia przełęczowe, wykonano prace topograficzne, zdjęcia, prace geologiczne, przeprowadzono obserwacje lodowców. Na podstawie zgromadzonych materiałów – pomiarów i zdjęć, została opracowana dokładna mapa topograficzna, dzięki której do powszechnego obiegu weszło szereg polskich nazw, m. in. Lodowiec Zawadzkiego – nazwany tak na cześć polskiego fotogrametry Antoniego Rogali Zawadzkiego, Góra Kopernika i Lodowiec Polaków, a także Belweder – góra, której nazwa nawiązuje do budynku Belwederu w Warszawie, Góry Piłsudskiego, Góry Staszica, Góra Curie-Skłodowskiej, Lodowiec Polaków i Płaskowyż Amundsena.
W ten sposób upamiętniony został ogromny wkład Polaków w eksplorację Spitsbergenu.
![](http://polonia.edu.pl/wp-content/uploads/2018/08/spit3.jpg)
Spitsbergen
Polska stacja polarna Hornsund
![](http://polonia.edu.pl/wp-content/uploads/2018/08/spit2-300x200.jpg)
Polska stacja Polarna Hornsund
Na tym odkryciu obecność Polaków na Spitsbergenie się nie kończy. Obecnie na wyspie znajduje się Polska Stacja Polarna Hornsund, której budowa rozpoczęła się w 1957 r. Od czasu jej powstania w Stacji pracował szereg niewielkich ekspedycji sezonowych. Aktualnie są tam prowadzone badania całoroczne m. in. w dziedzinie meteorologii, sejsmologii, magnetyzmu ziemskiego i glacjologii.
Źródła: http://rcin.org.pl/dlibra/doccontent?id=53541 https://hornsund.igf.edu.pl/